stack

/خانه /فروشگاه   /ثبت نام   /فراموشی رمز      

شما هنوز وارد سیستم نشده اید

HyperLink

1396/09/24,19:26:43



HyperLink
HyperLink





فعالیت های موسسه فرهنگی سرای فردوسی

-70048

سفر تاریخی و ادبی دامغان و شاهرود

27 تا 28 مهرماه 1396

 

گزارشی کوتاه از سفر تاریخی ادبی دامغان وشاهرود تقدیم می شود:

"گردشگری ادبی "پیشنهادی بود که آقای دکتر یاحقی در پایان سفر آیینی فردوس مطرح نمودند،لذا قرار بر آن شد،هماهنگ با گروه گردشگران شهر کتاب تهران وآقای دکتر رعیت در دامغان، این حرکت فرهنگی از جانب خراسان و خردسرای فردوسی نیز شکل بگیرد. لذا با چهل نفر از استادان و دانشجویان دوره دکتری دانشگاه فردوسی، فرهنگیان،مهمانان ژاپنی، طلبه و دانشجو و پزشک و.... سفر دوروزه به دامغان و شاهرود از تاریخ ۲۷ تا۲۸مهرماه 1396 فراهم شد.

پس از آنکه قطار همسفران به ایستگاه نهایی رسید و در پگاه27مهر،یاران، پای از مرکب اهنین بر زمین نهادندوسوار اتوبوس گردیدند. حرکت با نوای دانشین قاری قران، آقای حسین محدثی آغاز شدو پس از خوش آمد گویی و قرائت قطعه ای صبحگاهی توسط مدیر گروه خانم شکفته،آنگاه استاد دکتر یاحقی رییس خرد سرای فردوسی درباره سفر و بویژه در توجه به گردشگری ادبی که مغفول مانده، سخن گفتندو همچنین در باره دو نشست ادبی که با گروه گردشگرانی که از شهر کتاب تهران به سرپرستی دکتر رعیت ملحق خواهند شد، و نیزاشاره داشتند که شهر کتاب  مرکز پر جنب و جوش ترین مرکز فعالیت های ادبی ست.در دامغان وخرقان و نیز  پیرامون جایگاه ادبی دامغان از گذشته تا کنون ،از منوچهری دامغانی تا شاعر معاصر دامغانی دکتر ید الله رویایی ، همچنین به بعد عرفانی منطقه با توجه به وجود دو عارف معروف بایزید بسطامی و ابوالحسن خرقانی نکاتی عرضه داشتند...

و سپس طبق عادت مالوف، معارفه و درود و دیدارهمسفران صورت پذیرفت.

نوای رسای مرشد ممتاز، آقای ارغوانی با اشعاری درباره مولای جوانمردان علی (ع) و ....انبساط خاطری وافر آفرید.

در ادامه، شاعرتوانا آقای نعیمی با دوقطعه شعر کلاسیک وطنزبالهجه تایبادی فضارادلپذیرترنمودند.

اتوبوس در پیچ وخم طبیعت زیبای مسیر"چشمه علی" می پیچید تابه میعادگاه بامدادی رسید.

آب زلال و فراوان چشمه علی، چشم سر ودیده ی جان ودل را آرامش می بخشیدو هوای نه سرد ونه گرم مهرماهی، اقتضامی کرد که به تمامی ،تن به آفتاب عرضه نمایی و سفره صبحانه بر بساط تابشش بگستری. چه دلچسب و گوارا!!!و پس بازگشت به دامغان.

بازدید نخست، مجموعه چهل دختر، همراه با توضیحات  تخصصی خانم دکتر داوودیان باستان شناس و ریاست محترم میراث فرهنگی دامغان بود .    مجموعه چهل دختر که شامل چندین عمارت بود از جمله مقبره(خانقاه) مربع شکل شاهرخ تیموری، بقعه امام زاده جعفر از اولاد امام سجاد(ع) آن هم مربع شکل و مربوط به دوره سلجوقی و حتی پیش از آن منسوب به قرن چهارم و بنای هشت ضلعی امام زاده محمد از اولاد امام موسی کاظم(ع) که در دوره شاهرخ تیموری ساخته شده بود. ولکن زیباترین عمارت مجموعه ،برج مقبره معروف به چهل دخترهست بازمانده از دوره سلجوقی که پشت امامزاده جعفر واقع شده بود با سنگ قبری ساده که با بنا تناسبی نداشت.خانم داودیان گفتند: برج چهل دختر، مربوط به دوره سلجوقی است و دارای گنبد پیازی است که به سال 442 ه.ق ساخته شده است. دارای تزیینات آجری و نمادی از چهار عنصر آب و باد و خاک و آتش و...از آنجا به مجموعه تاریخی وگسترده "تپه حصار" رفتیم. تا این تپه باستانی هشت هزار ساله را ببینیم و غروب یک تمدن بزرگ را به نظاره بنشینیم.با معرفی جامع ومفید سرکارخانم دکتر داوودیان و بهره مندی دوستان دانستیم که تپه حصار مربوط به پیش از تاریخ است، حدود 3500 سال قبل از میلاد. اسکندر وقتی به این منطقه سرسبز و آباد می رسد اسم شهر را "صد دروازه "می نامدو...

کم کم تابش خورشید،داشت عمود بر تل باشکوه بر جای مانده تپه حصار وکف پوش کاخ ساسانی،نوید فرارسیدن ظهر را می داد.

 

دیدار بعدی از "برج پیرعلمدار" بود و ادامه معرفی از زبان خانم دکترداوودیان .وقتی که دوستان افتخارات نیاکان را دیدند وشنیدند و گردن افراشتند،به مقتضای حال وهوای وطنی،مفاخره مرشد ارغوانی در فضای برج طنین افکند وبر جان نشست.برج ، خود نمونه ای ارزشمند از معماری قرن ششم هجری قمری با آجرچینی حصیرباف در بدنه خارجی و کتیبه های کوفی گلدار در داخل بنا بود.این آرامگاه به دستور ابوحرب بختیار پسرحاجب دربار منوچهر بن قابوس«فلک المعالی» که از جانب وی به حکومت دامغان رسیده بود برای پدرش ساخته شده بود. عمده شهرت پیر علمدار کتیبه های زیبای کوفی گلدار بر دیواره های داخلی مقبره است حاکم غزنوی دامغان ان رادر سال 417 تا 420  ساخته، برجی مدور دارای خط کوفی و گره ها و گل های چهار پر، گنبد دو پوسته در داخل ،دارای یک کتیبه گیس باف که با تکلف فراوان کار شده در دوره ایلخانی و...

مسجد "تاری خانه "بازدیدی دیگر بود. گروه تهران نیز ملحق شدند و جناب دکتررعیت به معرفی بناپرداختنداین مسجد از نوع مساجد شبستانی سبک عربی خراسانی است که فنون معماری ساسانی در آن لحاظ شده، و در سال 132 هجری قمری احداث شده است، بنایی خشت و گلی به سبک بناهای عصر ساسانی که فاقد گنبد است. مناره بلند مسجد تاریخانه با 86 پله از دیگر شاهکارهای معماری این منطقه بود که مربوط به دوران سلجوقیان است که گویا به دستور ابوحرب بختیاربن محمد پسر محمدبن ابراهیم حاجب قابوس بن وشمگیر ساخته شده است...ونام مسجد از کلمه تاری به معنی خدای و خانه تشکیل شده است وآن را نخستین یا یکی از دو سجدگاه اولیه در ایران دانسته اند با معماری ترکیبی ایرانی و اسلامی و ... درپایان نغمه توحیدی آقای ارغوانی  که در "میکده ودیر جانانه" یکی بود، مقصودیکی کعبه وبتخانه بهانه... .

 

به همراه گروه تهران، ساعتی را دردانشگاه دامغان ناهار ودیدار دوستانه داشتیم.

و پس به شوق دیدار کویر عازم شدیم.آسمان و زمین وسعت یافته بودند و هیچ مانعی تو را از دیدن باز نمی داشت.لذت کویر نوردی پس از روزها پانهادن بر سختی وسیاهی سازه های بشر-آسفالت و موزاییک و...حس بلاواسطه شیرینی بود.ودیدن غروب وسرخی شفق و...

جا داشت که بر بساط گسترده کویر دمی بنشینیم و به ضرب باستانی مرشد و آواز های حماسی اش گوش بنهیم و چنین شد.

جای همه دوستان خالی.

شب در دانشگاه دامغان در بزم ادب  نشست مشترک داشتیم.شعرخوانی و  سخنان عالمانه آقای دکتر یاحقی از گروه مشهد و آقای دکتر ترابی از تهران.در این جلسه استاد یاحقی پیشنهادهای خوبی داشتند از جمله تشکیل موزه گردشگری و گردش های ادبی و...

بامداد روز دوم به هدف دیدار بایزید بسطامی و ابوالحسن خرقانی حرکت کردیم.همچون روز گذشته، فرصت بین راه در اتوبوس، کلاس نشاط وخرد آموزی و علم زنده شد.استاد دکترسید حسین فاطمی نکاتی درباره بایزید و خرقانی داشتند و تاکید بر پرهیز از ریا و دروغ که منش آنان بوده.و....وسپس سخنان رنگین خانم دکتر غفاری در باب رنگ ها و بویژه ارغوانی که رنگ آیین مهرگان است.

در مجموعه بایزید پس از زیارت، جای به جای را کارشناس اگاه میراث شاهرود جناب اقای رضوانی توضیح دادند.برج ها.مساجد و دوره های متعدد تاریخی ونوع سازه ها و...

وبایزید زیر آفتاب، عارفانه و آرام نشسته بود، چله خانه و محراب زیبای مسجد جامع، ایوان الجاتیو، گنبد و ایوان غازان خان، امام زاده محمد بن جعفر صادق(ع) و از همه زیباتر و سر به کهکشان برکشیده تر ،برج کاشانه بسطام  را به دیده دل دیدیم.

و درپایان دف نوازی و اشعار عارفانه مرشد ارغوانی که همگان را روح نوازی کرد.

وانگاه به سوی خرقان روانه شدیم . مقبره ابوالحسن خرقانی ،معماری اش با روح انسان حرف می زد فضای عرفانی آن در سکوت کویر، جادوی آخر سفر ما بود. توشه ما بیشتر از پیش بود چرا که شیخ خرقان، ابولحسن خرقانی از ایمانمان نپرسید و این جمله جهانی وانسانی معروف او که،بر تارک سرایش بود:

هرکس در این سرای در آید نانش دهید واز ایمانش مپرسید، که هرکس بر در گاه خدای به جان ارزد البته بر خوان بوالحسن به نانی بیرزد.

بازدید انجام شد و سپس در دومین نشست ادبی، دو گروه در کتابخانه خرقانی گردآمدیم و از جمله اقای دکتر اسفندیاری در باره خرقانی نکاتی نیکو بیان داشتند.

پس از صرف ناهار به سوی مشهد بازگشتیم.

و همچنان داخل اتوبوس محفل زنده و پرنشاط و پر از نکته.

خانم دکتر ماهوان مطالب ارزنده ای درباره "آیین مهرگان" داشتند.جناب آقای حمیدرضا محدثی یکی از داستانهای کوتاه شیرین خود راخواندند و...

این تصویری بود از یک سفر کوتاه به کویر پر حاصل دیار سمنان.

 

نگارش: محمد جواد مشایخی

کارگروه گردشگری موسسه فرهنگی خردسرای فردوسی

 

 

 

 

 






HyperLink
HyperLink

HyperLink
HyperLink


ورود به پنل کاربری
نام کاربری :  
رمز عبور :  
شما وارد سیستم نشده اید
رمز عبور را فراموش کرده ام
ثبت نام جدید





         







در حال بروز رسانی سایت55


تمام حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به موسسه فرهنگی و هنری سرای فردوسی می باشد
طراحی و پیاده سازی : باتیس